Στουντίου 10Β, Μαρούσι
+30 210 80 33 287
info@ektonendon.gr

Θεωρητική προσέγγιση

Η προσέγγιση που ακολουθούμε στην Εκ των Ένδον – Χώρος συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας ονομάζεται SANE – System Attachment Narrative Encephalon ®. Είναι μια θεραπευτική προσέγγιση που αναπτύχθηκε από την Τσαμπίκα Μπαφίτη, την Αθηνά Ανδρουτσοπούλου και τον Γιώργο Καλαρρύτη, οι οποίοι εκπαιδεύουν θεραπευτές σε αυτή την προσέγγιση στο Λόγω Ψυχής-Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία (βλ.: www.logopsychis.gr.). Η θεραπευτική αυτή μέθοδος εμπλουτίζει τη συστημική ψυχοθεραπεία με τη θεωρία του συναισθηματικού δεσμού, με τις βασικές παραδοχές της αφηγηματικής ψυχολογίας, καθώς και με τα συναφή ευρήματα για τον εγκέφαλο από τον τομέα των νευροεπιστημών. 

Η συστημική προσέγγιση εστιάζει στις σχέσεις και τη σημασία τους για τη σωματική και ψυχική υγεία των ανθρώπων. Δίνει προσοχή τόσο στη νοητική επεξεργασία των θεμάτων που απασχολούν τον θεραπευόμενο όσο και στο συναίσθημά του. Αποδέχεται ότι η θεραπευτική σχέση είναι ο σημαντικότερος παράγοντας αλλαγής, μετά το προσωπικό κίνητρο. Δείχνει μεγάλο σεβασμό στους ανθρώπους, αναγνωρίζει τις δυνατότητες τους και ενθαρρύνει τα υγιή τους κομμάτια να αναπτυχθούν, δίνοντας μικρότερη έμφαση στις δυσκολίες και τη ‘δυσλειτουργία’ τους. Επισημαίνει τη σημασία των οικογενειακών σχέσεων αξιοποιώντας τις εμπειρίες στις σχέσεις και τα πρώιμα παιδικά βιώματα, για να κατανοήσει πώς αναπτύχθηκε η κάθε ξεχωριστή προσωπικότητα. Λαμβάνει υπ’ όψιν τις επιρροές του ευρύτερου κοινωνικού συστήματος και της κουλτούρας στη διαμόρφωση αντιλήψεων, συμπεριφορών και κατ’ επέκταση προβλημάτων.

Η θεωρία του συναισθηματικού δεσμού (attachment), όπως έχει εξελιχθεί σήμερα μέσα από ερευνητικές μελέτες και παρατηρήσεις, προσφέρει μια αναπτυξιακή θεωρία για τον τρόπο που αναπτύσσεται η προσωπικότητα και για τα αίτια των μετέπειτα δυσκολιών, χωρίς να ενοχοποιεί την οικογένεια. Διαπιστώνει τα διαγενεολογικά μοτίβα που συντηρούν τη συναισθηματική ανασφάλεια των παιδιών και τον τρόπο που αυτή η ανασφάλεια επηρεάζει τις κατοπινές ενήλικες σχέσεις.

Βασικό όχημα για τη μεταβίβαση μοτίβων συναισθηματικής ασφάλειας-ανασφάλειας από τον γονέα στο παιδί αποτελεί η αφήγηση, δηλαδή ο τρόπος που μιλούν μεταξύ τους. Όσο περισσότερο ο γονέας έχει επαφή με τα συναισθήματά του, μιλάει στο παιδί με σαφήνεια, ειλικρίνεια, συναισθηματική συνέπεια, σεβασμό και αποδοχή, δίνοντας επίσης χώρο και χρόνο να ακούσει το παιδί του, τόσο περισσότερο εκείνο εσωτερικεύει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και τους άλλους, αναγνωρίζει και ρυθμίζει τα συναισθήματά του, μαθαίνει να επικοινωνεί ουσιαστικά και αποτελεσματικά, προστατεύεται από τις σωματικές και ψυχολογικές παρενέργειες του στρες. Επειδή το παιδί μαθαίνει να μιλάει στον εαυτό του και να ερμηνεύει τις εμπειρίες του με τη φωνή των γονέων του, στην ψυχοθεραπεία παρακολουθούμε προσεκτικά τον τρόπο που αφηγείται τα θέματα που τον απασχολούν, για να τον βοηθήσουμε σταδιακά να ξεχωρίσει τη δική του φωνή από τις επικριτικές και περιοριστικές φωνές του παρελθόντος και να την συνδέσει με όσες φωνές είναι υποστηρικτικές και  ρεαλιστικές.

Τα ευρήματα των νευροπιστημών για τον εγκέφαλο επιβεβαιώνουν την αποτύπωση των πρώιμων αλλά και των κατοπινών εμπειριών μας, θετικών και αρνητικών στα νευρωνικά μας κυκλώματα αλλά και στα γονίδιά μας. Οι ερευνητές επισημαίνουν τη σημασία των πρώιμων συναισθηματικών δεσμών αλλά και των μετέπειτα σχέσεων όπως και της αφήγησης, μέσω της οποίας οργανώνουμε και επεξεργαζόμαστε την εμπειρία μας, για την ανάπτυξη της δομής και της λειτουργίας του εγκεφάλου μας. Ο εγκέφαλος συνεχίζει να πλάθεται σε όλη μας τη ζωή και μπορεί να αλλάζει θετικά αποκαθιστώντας τις δυσλειτουργίες του, οι οποίες εκδηλώνονται με σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, μέσα από επανορθωτικές εμπειρίες σχέσης, όπως αυτές που προσφέρει η ψυχοθεραπεία. 

Η θεραπευτική προσέγγιση SANE αξιοποιώντας το θεωρητικό πλαίσιο που περιγράψαμε παραπάνω, μάς επιτρέπει να αντιληφθούμε σε βάθος την ψυχική λειτουργία του ανθρώπου που πάσχει από κάθε είδους σύμπτωμα, όπως άγχος, κατάθλιψη, διπολική διαταραχή,  μετατραυματικό στρες, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ψύχωση, διαταραχές προσωπικότητας, σωματικές ασθένειες, δυσκολίες στις σχέσεις, κ.ά. και να

δημιουργήσουμε μαζί του, μέσα σε ένα ασφαλές πλαίσιο, επανορθωτικές εμπειρίες, οι οποίες οδηγούν όχι μόνο στην ανακούφιση από τα συμπτώματα αλλά και σε ευρύτερες εσωτερικές αναθεωρήσεις.

Αυτή η γνωστικοσυγκινησιακή διορθωτική εμπειρία αναστέλλει περιορισμούς που έχει υποστεί στην ανάπτυξή του, και του επιτρέπει να κατανοήσει και να αποδεχθεί ουσιαστικά τον εαυτό του και τους άλλους και να διευρύνει το ρεπερτόριο των συναισθηματικών και συμπεριφορικών του αντιδράσεων, ώστε να διαχειρίζεται με πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο την πραγματικότητα, τις σχέσεις και τον εαυτό του και να κατευθύνει τη ζωή του με μεγαλύτερη σαφήνεια και ελευθερία.

Η θεραπευτική αυτή πορεία είναι μακρόχρονη και ακολουθεί τρία διακριτά για μας στάδια. Ωστόσο, μπορεί να εφαρμοστεί σε βραχείες θεραπείες. Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν να γίνουν σε συνεδρίες ατομικές, ομαδικές, ζεύγους ή οικογενειακές.